Ακόμη και μία μόνο χρήση κοκαΐνης ενδέχεται να προκαλεί μετρήσιμες αλλαγές στον εγκέφαλο, σύμφωνα με νέα μελέτη που εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η ουσία επηρεάζει τα νευρωνικά κυκλώματα που σχετίζονται με την ανταμοιβή και τον έλεγχο της συμπεριφοράς.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η πρώτη έκθεση στην κοκαΐνη μπορεί να «αναδομήσει» τη λειτουργία συγκεκριμένων συνδέσεων στον εγκέφαλο. Αυτές οι αλλαγές, όπως σημειώνεται, δεν σημαίνουν ότι κάθε άτομο που δοκιμάζει την ουσία θα εμφανίσει εξάρτηση, ωστόσο μπορεί να αυξάνουν την ευαλωτότητα απέναντι στον εθισμό.
Τι εξετάζει η έρευνα
Η μελέτη εστιάζει σε περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με το σύστημα ανταμοιβής, δηλαδή το δίκτυο που επηρεάζει το κίνητρο, την αναζήτηση ευχαρίστησης και την ενίσχυση συγκεκριμένων συμπεριφορών. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ακόμη και μία έκθεση στην κοκαΐνη μπορεί να ενισχύσει ορισμένα νευρωνικά μονοπάτια, κάνοντάς τα πιο ευαίσθητα στη μελλοντική επίδραση της ουσίας.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτή η πρώιμη μεταβολή ίσως αποτελεί ένα από τα βήματα που εξηγούν γιατί ορισμένοι άνθρωποι οδηγούνται πιο εύκολα σε επαναλαμβανόμενη χρήση. Το κρίσιμο στοιχείο της μελέτης είναι ότι η βιολογική αυτή επίδραση φαίνεται να εμφανίζεται πολύ νωρίτερα απ’ όσο θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
Πιθανή σύνδεση με τον κίνδυνο εξάρτησης
Κατά τους ερευνητές, οι αλλαγές αυτές μπορούν να ενισχύσουν τη μάθηση που σχετίζεται με την ουσία, δηλαδή τη σύνδεση της κοκαΐνης με την αίσθηση ανταμοιβής. Αυτό μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα αναζήτησης της ίδιας εμπειρίας ξανά, κάτι που θεωρείται βασικό στοιχείο στην πορεία προς την εξάρτηση.
Η μελέτη δεν καταλήγει ότι μία χρήση αρκεί για να προκαλέσει εθισμό. Υπογραμμίζει όμως ότι η πρώτη επαφή με την κοκαΐνη μπορεί να αφήσει ισχυρότερο νευροβιολογικό αποτύπωμα από αυτό που είχε εκτιμηθεί.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Τα αποτελέσματα ενισχύουν την επιστημονική άποψη ότι οι εθιστικές ουσίες μπορούν να επηρεάσουν γρήγορα τον εγκέφαλο, ακόμη και πριν εγκατασταθεί ένα μοτίβο συστηματικής χρήσης. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η καλύτερη κατανόηση αυτών των πρώιμων μεταβολών μπορεί να συμβάλει μελλοντικά τόσο στην πρόληψη όσο και στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της εξάρτησης.
